ภัยจากเหมืองถ่านหิน (Coal mining dangers)

ถ่านหินเป็นแหล่งพลังงานหลักแหล่งหนึ่งของโลก ราว 1/4 ของพลังงานทั้งหมดที่มนุษย์ใช้ทั่วโลกมาจากเชื้อเพลิงถ่านหิน [1] แต่ในการทำเหมืองถ่านหินนั้น ผู้ทำงานต้องเผชิญกับความเสี่ยงหลายอย่าง เช่น ฝุ่นหนา ก้อนหินที่ร่วงหล่นจากผนังและเพดานถ้ำ อันตรายจากน้ำท่วม และการระเบิดของแก๊ซ

ปริมาณการใช้เชื้อเพลิงชนิดต่างๆในโลก

จีนเป็นประเทศที่มีจำนวนการเสียชิวิตของคนทำงานในเหมืองถ่านหินมากที่สุดในโลก (ประมาณ 80% ของจำนวนทั้งหมดในโลก[2]) ในปี 2004 มีจำนวนเกิน 6,000 คน[3] แต่สำหรับในประเทศที่มีการพัฒนาสูง เช่นสหรัฐ จำนวนก็ต่ำกว่าหลายเท่า ซึ่งจุดนี้แสดงให้เห็นว่า หากมีมาตรการรักษาความปลอดภัยที่เหมาะสม ก็จะสามารถลดจำนวนการเสียชีวิตลงได้มาก

จำนวนการเสียชีวิตในเหมืองถ่านหินของสหรัฐอเมริกา data: Federal Mine Safety and Health Administration chart: Tom Blumer

จำนวนการเสียชีวิตในเหมืองถ่านหินของจีน (ในหน่วยพันคน) credit: Economist.com

ข่าวอุบัติเหตุของเหมืองถ่านหินในประเทศจีน รายงานโดย BBC News

ถ่านหินมีคุณสมบัติอย่างหนึ่งคือ ฟุ้งกระจายได้โดยง่าย อนุภาคที่ลอยอยู่ในอากาศสร้างมลภาวะที่อันตรายต่อผู้ทำงานในบริเวณนั้น นอกจากอนุภาคเหล่านี้ ไอของแก๊ซคาร์บอนไดออกไซด์ คาร์บอนมอนอกไซด์ และไนโตรเจน ในปริมาณสูง ซึ่งแก๊ซเหล่านี้สามารถทำให้เกินอาการขาดอากาศหายใจได้ (asphyxia) โดยอากาศที่สกปรกในเหมืองถ่านหินนี้ ก่อให้เกิดปัญหากับระบบหายใจ เรียกว่านิวโมโคนิโอซิส (pneumoconiosis หรือ black lung disease) ซึ่งกระทบต่อคนงานเหมืองทั่วโลก โดยในสหรัฐ มีคนงานเป็นโรคนี้ราว 4.5% ในแต่ละปี [4]

นอกจากนี้ อันตรายที่ร้ายแรงที่สุดอีกอย่างของเหมืองถ่านหินก็คือ การรวมตัวของ ก๊าซมีเธน (methane, CH₄) และ ไฮโดรเจนซัลไฟด์ (H₂S) ซึ่งเป็นก๊าซไวไฟ และสามารถนำไปสู่การระเบิดได้ ซึ่งเป็นสาเหตุใหญ่ของการเสียชีวิตของคนงานในเหมือง

ทางลง เหมือง Lackawanna, Pennsylvania credit: Wally Gobetz

การเข้าเยี่ยมชมเหมือง Silver Plume, Colorado credit: John Bencina

เจ้าหน้าที่และอาสาสมัครของจีนเตรียมเข้ากู้ภัยจากการระเบิดของเหมืองถ่านหินซินเยา ในเดือนธันวาคม 2007
credit: REUTERS

นอกจากอันตรายกับคนงานเหมืองโดยตรงนี้แล้ว การเผาไหม้ถ่านหินก็ยังสร้างมลภาวะทางอากาศให้กับชุมชนโดยรอบ โดยในแต่ละปี โรงไฟฟ้าถ่านหิน 1 โรง จะปล่อยคาร์บอนไดออกไซด์ ราว 3-4 ล้านตัน ซึ่งเป็นสาเหตุหลักของการเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศ [5] ซัลเฟอร์ไดออกไซด์ 10,000 ตัน ไนโตรเจนออกไซด์ 10,2000 ตัน คาร์บอนมอนอกไซด์ 720 ตัน และ ฝุ่นละอองขนาดเล็ก 500 ตัน [6] องค์การวิจัยเช่น Clean Air Task Force ได้รายงานว่า มลภาวะฝุ่นละออง (fine particle pollution) ที่เกิดจากโรงไฟฟ้าถ่านหิน ทำให้คนป่วยเป็นโรคหอบเพิ่มขึ้น มีอายุสั้นลง [7]

credit: Chang W. Lee/The New York Times

อ้างอิง (References):

1. US Energy Information Administration
2. China Daily, Nov 2004
3. China Labour Bulletin, Jan 2006
4. Abelard
5. Climate Crisis
6. Union of Concerned Scientists
7. Clean Air Task Force

Dr. Roppon Picha
Advanced Technology Division
Research and Development Group
Thailand Institute of Nuclear Technology